Manuscript van een artikel van Georges Clemenceau over de verkiezingen van mei 1914

Een artikel van Clemenceau getiteld "De verkiezingen?", waarin hij de resultaten analyseert van de eerste ronde van de parlementsverkiezingen die plaatsvonden op 26 april en 10 mei 1914. Deze verkiezingen leverden een nipte overwinning op voor links en een toename in steun voor Clemenceau's Radicalen. Hij is met name verheugd over de triomf van Abbé Lemire in het noorden.

"De uitslag van zondag leverde ons een zeer groot aantal tweede stemrondes op [...]. Tenzij er een grote verschuiving in de publieke opinie plaatsvindt, wat op dit moment niet het geval is, was de uitkomst onvermijdelijk gezien het grote aantal kandidaten. Om, zelfs maar bij benadering, de politieke betekenis van de stemming te achterhalen, mocht men al een voldoende duidelijke betekenis kunnen vatten, geloof ik niet dat iemand over voldoende betrouwbare informatie beschikt om dat te proberen. De eerste impuls van alle partijen is om berekeningen te zoeken, en te vinden, min of meer complex, waarmee ze een voordeel kunnen claimen. Verkiezingen zoals deze lenen zich bijzonder goed voor dit spel [...]." Hij analyseert de partijdynamiek en betreurt deze. "Zo zagen we de Radicale Partij zich verenigen, om vervolgens bij de belangrijkste stemmingen uiteen te vallen en elkaar te beledigen. Ze bleek zelfs niet in staat een eensgezind front te vormen voor de wet van drie jaar [wet aangenomen op 7 augustus 1913, die de duur van de militaire dienstplicht verlengde van twee naar drie jaar]. Dit is niet de manier om significant gezag over het publiek te verwerven. Bovenal is dit niet de manier om de kiezers naar een duidelijk omschreven strategische positie te leiden.".

Hij becommentarieert een aantal symbolische verkiezingen die in de eerste ronde plaatsvonden, met name die van Abbé Lemire in het noorden [in december 1913 had bisschop Charost van Lille hem bevolen de publicatie van zijn krant Le Cri des Flandres en zich niet kandidaat te stellen voor herverkiezing in 1914. Abbé Lemire weigerde, en er werd een demonstratie in de Kamer van Afgevaardigden gehouden in zijn naam: een linkse meerderheid koos hem tot vicevoorzitter, een functie die hij kort daarna neerlegde. Vervolgens werd hij door zijn bisschop verbannen. Dankzij de tussenkomst van de paus, aan wie hij een petitie richtte, werd in 1916 de opheffing van de sancties tegen hem en zijn krant verkregen.]

"Vanuit de federatie van linkse en gematigde partijen kan volgens mij niemand op dit moment iets concreets melden. Ik zie dat de heer Gaston Cagnard [Cagniard] van de Petite République verslagen is door de radicale Magnaudé [Emile Magniaudé], en alle reactionaire krachten onder leiding van de heer de Montebello konden onze vriend Painlevé niet verslaan. De heer Caillaux won met een zeer grote meerderheid. De verkiezing die de meeste commentaren oplevert, is ongetwijfeld die van de voortreffelijke abt Lemire, die zijn recht opeist om katholiek te blijven en republikein te zijn. In een land waar het katholicisme zeer vurig is, heeft de geestelijkheid de volle toorn van de Kerk ontketend tegen de ongelukkige republikeinse abt en zijn vrienden, van fysieke straffen tot het weigeren van de sacramenten. Het is niet door dergelijke acties dat de Republiek de kerken toegankelijk zal maken voor de gelovigen. Het maakt niet uit. De geestelijkheid van de onfeilbare Paus wilde hier een spelletje mee spelen." Hij gokte en verloor, precies zoals zijn vijanden hadden gewild. Een zeer sterke meerderheid van de kiezers, van wie de meesten ongetwijfeld vrome katholieken zijn, gaf hem met klem te kennen dat onze priesters hun ambities moesten beperken tot het besturen van het oneindige hemelse rijk, zonder zich nog langer druk te maken over het ellendige bestuur van menselijke aangelegenheden. De les zal niet geleerd worden, maar ze zal wel onder omstandigheden zijn overgebracht die er een bijzondere lading aan geven. Sta me toe mezelf daarmee te feliciteren.