Een belangrijke en complexe wetenschappelijke brief van Clémence Royer waarin ze een voorstel ontwikkelt voor experimenten met behulp van de Eiffeltoren om de aard van de aardkern en de invloed daarvan op de getijden te bepalen.
"Mijnheer, sta me toe u een plan voor te leggen met interessante waarnemingen die nu vanaf de Eiffeltoren gedaan zouden kunnen worden. Het is al lange tijd onderwerp van discussie of de aardkern vloeibaar of vast is. Als deze gesmolten is, moet er een interne getijde zijn die de omwentelingsellipsoïde van de aarde vervormt, waardoor deze een ellipsoïde met drie afzonderlijke assen wordt. De belangrijkste equatoriale as snijdt constant de meridianen, waarop de maan en de zon hun hoogste punt bereiken. Dat wil zeggen dat elke aardmeridiaan tweemaal per dag, met name tijdens de equinoxen, zou moeten uitzetten en afvlakken. Bijgevolg zou de horizon van elke verhoogde locatie op die meridiaan smaller moeten worden wanneer de kromming ervan stijgt en breder wanneer deze daalt.".
Op basis van de getijdenhoogtes langs onze kusten kan de variatie in de straal van de aarde die op onze breedtegraden zou kunnen optreden, niet groter zijn dan 10 meter. De verandering in de horizonomvang vanaf de Eiffeltoren zou daarom zeer klein zijn. Sommige bergtoppen of gebouwen zouden echter op bepaalde momenten van de dag zichtbaar kunnen worden terwijl andere aan de horizon verschijnen, en op tussenliggende momenten onzichtbaar blijven, vooral rond de equinoxen.
Verschillende feiten ondersteunen de veronderstelling dat deze variatie bestaat. Mij is verzekerd dat het in Marseille een bekend feit is onder de zeelieden van de haven dat de Pyreneeën alleen tijdens de equinoxen bij zonsondergang zichtbaar zijn. Vanuit Lyon is de Mont Blanc zichtbaar, maar vooral 's ochtends en 's avonds. Het is alsof de meridiaan van de Rhônevallei op diezelfde tijdstippen iets afvlakt. Deze periodieke vervorming van de aardellipsoïde kan alleen optreden als de vaste aardkorst dun genoeg is om op de vloeibare kern te drijven en de druk ervan te weerstaan. Als dit niet het geval was, zouden er aardbevingen plaatsvinden bij elke syzygie, maar vooral tijdens de equinoxen en solstitia, met een periodiciteit die veel sterker is dan de waargenomen periodiciteit.
Als deze beweging bestaat, kan deze vervorming van de meridianen, symmetrisch ten opzichte van het zwaartepunt van de aarde, de verticaal niet veranderen, kan ze het astronomische zenit niet veranderen en moet ze aan de waarnemingen van astronomen ontsnappen.
De waarnemingen die nodig zijn om ze te bevestigen, zouden van twee soorten zijn.
1° directe waarnemingen met een telescoop, die elk uur worden vernieuwd, van de grotere of kleinere zichtbaarheid van bepaalde vaste oriëntatiepunten, gekozen op de vier windrichtingen van de horizon, zoals torens of kerktorens, gebouwen, bomen of bergtoppen, die op verschillende hoogtes zichtbaar zouden zijn.
2° fotografische waarnemingen, bestaande uit het gelijktijdig maken van cirkelvormige opnamen van de horizon, die vervolgens onder een microscoop met elkaar vergeleken zouden worden.
Variaties in atmosferische refractie zouden het probleem compliceren, maar afgezien van het feit dat ze tot op zekere hoogte in rekening kunnen worden gebracht, is er geen reden waarom de waarde van deze refractie zou toenemen tijdens syzygieën of equinoxen en afnemen op tussenliggende tijdstippen. Het zou het bestaan van de te observeren variatie dus niet kunnen verbergen, mits de waarnemingen voldoende talrijk zijn en met regelmatige tussenpozen worden gedaan. Omdat ik zelf niet over de middelen beschik om deze waarnemingen te doen, acht ik het het beste, meneer, om het plan aan u voor te leggen.
Als dit interne getij zou worden waargenomen, zou het onze huidige theorie over oceaangetijden moeten wijzigen; het zou namelijk betekenen dat het water, dat altijd de kortste weg zoekt, de straal van de aardbol, tweemaal daags van de bolle meridianen naar de afgeplatte meridianen zou stromen; zodat het theoretische hoogtij niet zou plaatsvinden wanneer de sterren culmineren, maar zes uur later. Dit zou verklaren waarom hoogtij pas 36 uur na de meridianenovergang optreedt, vanwege een accumulatie van de verworven snelheid van het water; Net als bij een vaas die heen en weer wordt geschud, treedt de maximale amplitude van de trillingen op wanneer de beweging stopt. Veel hiaten in de huidige getijdentheorie zouden hiermee worden opgevuld. Het zou nog steeds nodig zijn om rekening te houden met de directe invloed van hemellichamen op het water, maar aangezien deze invloed in de tegenovergestelde richting werkt, zou deze het hoofdverschijnsel eerder verzwakken dan versterken.
Ik hoop dat u mij wilt vergeven, mijnheer, dat ik de vrijheid neem u te schrijven, gezien het potentiële belang van het vaststellen van dit feit, en ik hoop dat u mijn respectvolle woorden in ontvangst wilt nemen. Clemence Royer.
Verminderen
